DIŞ POLİTİKA ALANINDA SİYASAL İLETİŞİM ARACI OLARAK SOSYAL AĞ (TWITTER) KULLANIMININ KARAR ALMA SÜRECİNE ETKİSİ: SU 24 RUS UÇAĞININ DÜŞÜRÜLMESİ İLE İLGİLİ TÜRK VE RUS SİYASİ HABER AKTÖRLERİNİN TWEET İLETİLERİNİN ANALİZİ

İletişim teknolojilerindeki
gelişme ile birlikte siyasal iletişim ve dış politika alanında izlenen
stratejilerin temel dinamiği de önemli ölçüde değişmiştir. Ülkeler, siyasi
aktörler ve dış politikanın yapımcıları özellikle kriz dönemlerinde
uluslararası ilişkiler sisteminin vazgeçilmez ana unsurlarından biri olan dış
habercilik alanında sosyal ağları da sokaktaki vatandaşı bilgilendirmek
amacıyla etkin bir şekilde kullanmaya başlamıştır. Zira sosyal ağ kullanıcıları
bireysel ve kolektif kimlik özelliklerine göre kişi, olay, yer, organizasyon
v.b. olgularda konu ile ilgili daha kısa
ve spesifik bilgi paylaşımlarında bulunarak 'teknolojik fısıltı gazetesi'
olarak adlandırabileceğimiz bir ağın parçası konumundadırlar. Sosyal ağların
katılımcı doğası gereği oluşan siyasal enformasyonun aynı anda pek çok kişiyle
paylaşımına, onların düşüncelerinin sesi olmaya ve ilgili sosyal ağlarda
tartışma zeminin yaratılmasına olanak sağlamaktadır.

Siyasi haber aktörlerinin son
on yıldan bu yana sosyal ağları, özellikle de Twitter' ı siyasal iletişimde
enformasyon alanları olarak yoğun kullandıkları bilinmektedir. Hızlı, eş zamanlı ve etkileşimli iletişime
olanak sağlayan 140 karakterlik tweet iletilerinin yer aldığı siyasi haber
aktörler ve kurumlarının resmi twitter
hesapları haber kaynakları olarak
kullanılmakta bazı tweet iletileri
medyanın gündem maddesi olmaktadır.



Bu kapsamda
değerlendirildiğinde 24 Kasım 2015 tarihinde SU 24 Rus uçağının angajman
kuralları gereği Türk uçakları tarafından düşürülmesi ile ilgili haberler
medyanın gündemini oluşturmuştur. Olayla ilgili haber kaynağı olarak siyasi
aktör ve devlet kurumlarının resmi twitter hesapları kullanılmıştır. Söz konusu olay; haber üretim sürecinde haber
kaynağı olarak sosyal ağların kullanımı, siyasi haber aktör ve kurumlarının sosyal
ağları nasıl kullanmaları gerektiği,
içerik oluşumu ve kullanma kültürü konularını tekrar gündeme getirmiş ve
tartışmaya açmıştır.

Çalışma ile; Su 24 Rus uçağının düşürülmesi ile ilgili
Türk ve Rus siyasi haber aktörlerinin resmi twitter hesaplarında paylaştıkları
tweet iletilerinin karşılaştırmalı analizleri yapılarak dış politika alanında
iki ülke siyasi haber aktörlerinin twitter kullanımında, ileti içerik ve
paylaşım özelliklerinin ortaya konulması ve twitter iletilerininin medyada
haber kaynağı olarak etkin kullanılıp kullanılmadığının ortaya konulması
amaçlanmıştır. Bu çerçevede çalışmanın araştırma soruları şu şekilde oluşturulmuştur:
sosyal medya uluslararası boyutu olan bir olayda içerik aktarımına bağlı olarak
kamunun gündemini nasıl belirlemekte, kamuoyunu ne şekilde
yönlendirmektedir? Uluslararası
ilişkiler alanında siyasi haber aktörleri sosyal ağlardan twitter'ı ne derece
etkin kullanmakta, hangi iletileri paylaşmaktadır? Paylaşılan iletilerin
geleneksel medyada haber kaynağı olarak kullanılıp kullanılmadığı ise
cevaplanması gereken bir diğer soruyu oluşturmaktadır.

Sosyal medya kullanıcıları
için, sosyal medya ortamında var olan gündem aynı zamanda kamuoyu gündemidir ve
kullanıcının kararlarını doğrudan etkiler düşüncesinden hareketle analitik
ampirizm yaklaşımı perspektifinden yararlanılarak 24.11.2015-01.12.2015
tarihleri arasında Türk ve Rus siyasi haber aktörlerinin tweet iletileri içerik
analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Türk siyasi haber aktörleri twitter
hesaplarını doğrudan enformasyon paylaşımında Rus siyasi haber aktörleri ise
dolaylı enformasyon paylaşımında kullanmaktadır temel varsayımından yola
çıkarak çalışma kapsamında her iki ülkenin devlet başkanları, iktidar ve muhalefet parti ve lider twitter
hesapları ile silahlı kuvvetlerin resmi twitter hasapları olmak üzere toplam 20
resmi twitter hesabı ile Türk ve Rus geleneksel medyasının yüksek tirajlı iki
gazetesi alınmıştır. Elde edilen bulgular; iletişim tekniği ve stratejilerinde
farklılıklar olmasına rağmen dış politika ile ilgili bilgilendirme ve
uygulamalarını meşrulaştırma amaçlarına uygun olarak her iki ülkenin de siyasi
haber aktörlerinin eşzamanlı ve etkileşimli twitter uygulamasını yoğun olarak
kullandıkları, haber kaynağı olarak
twitter uygulamasının haber üretim sürecinde yer aldığı ve siyasi haber
aktörlerinin tweet iletilerinin gündem oluşturabildiğini göstermektedir.

With the advance on
communication technologies, basic dynamics of the strategies followed in the
field of political communication and foreign politics changed significantly.
Countries, political actors and producers of foreign politics especially at the
crisis periods begin to use social networks actively at the field of foreign
journalism which is one of the essential key element for international
relations system with the purpose of informing citizens. Yet, social network
users according to their personal and collective identity features with sharing
short and specific information about the cases like person, event, location,
organization and etc. are a part of a network which we call technological
grapevine. The participative nature of social networks enable sharing the
political information with lots of people at the same time, becoming the voice
of their thoughts and creating a discussion platform on related social
networks.

For ten years it's known that
political news actors are using social networks intensively especially Twitter
as information fields at political communication. Official twitter accounts of
political news actors and institutions with 140 character tweet messages which
enable fast, simultaneous and interactive communication are used as news source
and some of the tweet messages become hot topic of the media.

When its evaluated in this
context, the news about making SU 24 Russian plane crashed by Turkish planes
due to the rules of engagement at 24th of November in 2015, became a current
issue of the media. Twitter accounts of political actors and governmental
institutions were used as the source of news related to the event. Because of
this event subjects like; usage of social network as the news source during the
process of news production, how the social networks must be used by political
news actors and institutions, formation of the content and the usage culture
gained currency and came up for discussion.


Within this study, related
with SU 24 Russian Plane crash, a comparative analysis of tweet messages which
are shared in Russian and Turkish political news actors official twitter
accounts will be done and by means of using twitter in the field of foreign
politics, political news actors of two countries, message content and sharing
features will be revealed and it will be executed if twitter messages as source
of news are used effectively in media or not. In this context, questions of the
study are formed like this: depending on transferring the content, how does
social media determines the public agenda in an event which has an
international dimension and how does it directs the public opinion? Another
question that must be answered is the usage of the shared messages as a source
of news in traditional media.

Considering that for social
media users, the agenda existing on the social media is the public opinion and
it effects the thought of the users directly, with this point of view,
depending on the perspective of analytical empiricism approach, this study is
researched by the method of analyzing the context of tweet messages of Russian
and Turkish political news actors between the dates 24th November 2015 and 1st
of December 2015. While Turkish political news actors are using twitter
accounts for sharing direct information, Russian political news actors are
using their accounts for sharing indirect information. Within this study, based
upon this basic hypothesis, totally 20 official twitter accounts including
president's accounts of both two countries, ruling and opposition parties and
their leaders accounts and also the accounts of armed forces as well as two
publications with the widest circulation from Russian and Turkish traditional
media are taken into consideration.

Although there are some
differences at communication techniques and strategies the results obtained
showed that in accordance with the purpose of legalizing the informing and
implementation about foreign politics, political news actors of both two
countries are using twitter application interactively and simultaneously, as a
news source twitter application takes part in the process of news production
and the tweet messages of political news actors can become a current
issue.