Dijital Vatandaşlık: Katılımcı Demokrasi Kuramına Edimsel Bir Katkı

Hiç şüphesiz 21. yüzyılın bilgi
toplumunda edimselleşen dijital çağın kökensel biçimde farklılaştığını,
ekonomiden siyasete, bilimden felsefeye kadar birçok alanda gözlemek mümkündür.
Bugün yönetim, vatandaşlık ve demokrasi anlayış ve pratiklerinde elektrolize olmaya veya dijitalleşmeye
doğru yeni bir dönüşüm gerçekleşmektedir. Hız, güvenlik, dijital uçurum,
teknoloji okuryazarlığı, büyük veri
tehditleri gibi çok yönlü çözüm gerektiren meseleler bir kenara bırakıldığında,
bilişim ve kitle iletişim araçlarının demokrasiyi e-demokrasiye, vatandaşlığı
e-vatandaşlığa, yönetimi yönetişim ve e-yönetişime dönüştürdüğü söylenebilir.
Dijital toplumun dijital katılım ve dijital yönetimi, yönetenlere yetkilerinin
seçimle verildiği, yönetenlerin seçimlerde hesap verdiği modern demokrasi
anlayışını terk etmeye zorlamaktadır. Bu zorlama, iktidarın yetkilerini halk
lehine sınırlandıran meşruti demokrasilere, oradan parlamenter yönetimlere,
oradan çoğulcu demokrasilere geçişteki benzer bir baskıdır. Dijital
vatandaşlık, genelde birey - devlet ilişkisinde, özelde ise vatandaşlık
kavramının iç işleyişinde radikal farklılaşma anlamına gelmektedir. Modern
demokrasilerin birey - devlet ilişkisinde mutlakıyetçi, otoriter ve tek yönlü
hâkimiyet anlayışlarının varlığını sürdüren eski örtük tortuları, dijital
vatandaşların dijital aktivizmiyle birlikte erimeye başlamıştır. Reel, mekanik
ve sibernetik ontolojilerden türemiş fakat onlardan kökensel biçimde
farklılaşmış sanal gerçeklik kültürünün bir ürünü olan dijital vatandaşlık
anlayışıyla birlikte yöneticilerin hesap vermeme eğilimleri, güçlü merkez
düşüncesi, etkin olmayan şeffaflık ilkesi, sınırlandırılmış ifade özgürlüğü
araçları, merkezi devletle derin ilişkiler kuran geleneksel medya gibi
sorunlar, dijital katılım, dijital denetim, e-devlet, sosyal medya, internet
blogları, sanal vergi daireleri, kurumsal e-mailler, e-ticaret, e-pazarlama,
gibi araçlar yoluyla farklı bir çözüme evrilmektedir.

It is possible, no doubt, to observe that the
digital era that was actualized in the information society of the 21st century
differs genetically in many areas ranging from economy to politics and from
science to philosophy. Today, governance, citizenship and democracy carry out a
new transformation towards becoming electrolyzed
or digitalized in their concepts and practice. It can be stated that
information and mass communication tools transformed democracy into
e-democracy, citizenship into e-citizenship, and governance into e-governance
when leaving issues that require multifaceted solutions such as speed,
security, digital division, technology literacy and threats from large data.
Digital participation and digital governance of the digital society forces to
abandon the concept of modern democracy in which the power is entrusted to the
rulers by elections and the rulers are called to account in elections. This enforcement
is a similar pressure experienced during the transition from constitutional
democracies that restrict powers of the government in favor of people to
parliamentary government, from there to pluralist democracy. Digital
citizenship means radical differentiation in general in individual-state
relationship and in the inner functioning of citizenship concept in private.
The old implicit sediments of the absolutist, authoritative and one-sided
dominance concepts that continue their existence in modern democracies through
individual-state relationship began to melt with the digital activism of the
digital citizens. Through the concept of digital citizenship which is product
of virtual reality culture derived from reel, mechanical and cybernetic
ontologies, but originally differentiated from them, the issues, such as
tendencies of rulers being not accounted for, idea of strong center, inactive
principle of transparency, tools of restricted freedom of speech, and
traditional media's establishment of deeper relationships with the centralized
government, evolve into a different solution through digital participation,
digital supervision, e-government, social media, internet blogs, virtual tax
offices, corporate e-mail, e-commerce, and e-marketing tools.